Tarihi ve Arkeolojik Veriler Işığında TEBRİZ’İN ESKİÇAĞ TARİHİ_{Başlangıçtan Demir Çağı Sonuna Kadar}

Araştırma sahamız olan Tebriz havzasında, II. Dünya Sava­şı’nın bitiminden, İran İslam Devrimi’ne kadar (1950-1978), yabancı arkeologların kazı araştırmaları ile Tebriz Kültür Mirası tarafından yapılan son yirmi seneyi kapsayan kazı ve yüzey araş­tırmaları yapılmıştır.

Son olarak Danti’nin yeni kronolojik önerisi doğrultusunda Tebriz merkezinde bulunan çalışma sahasındaki Gök Mescid Mezarlığında elde edilen seramikler form ve teknik özellikleri açısından incelenip ayrıntılı bir katalog şeklinde ortaya konul­muştur. Söz konusu seramikler üzerinde yapılan incelemeler sonucunda, bu malzemenin kronolojik sınırları çizilmiş, Urmiye Gölü’nün batı kısımları ile kültürel olan ilişkileri irdelenmiştir.

Özellikle yakın veya kültürel ilişkilerin görüldüğü bölgelerde­ki aynı dönem çanak çömlekleri hem ayrıntılı bir şekilde hem de görsel olarak tablolar halinde sunulmuştur. Böylelikle sağlıklı bir karşılaştırma yapma olanağı sağlanmıştır. Yine bu çerçevede yakın bölgelerde aynı türden çanak çömleğin bulunduğu mer­kezlerin kronolojisi ile Doğu Anadolu Bölgesindeki kronolojik veriler karşılaştırılmıştır.

Tebriz’in çevresinde yapılan arkeolojik çalışmalarının ışığın­da bölgenin Eski Çağ tarihi yeniden ele alınmıştır. Tebriz havzası olmak üzere İran’da bugüne dek yapılan arkeolojik çalışmalar yeterli değildir. Bu nedenle bu araştırma, bir nebzede olsa bu alandaki eksiklikleri işaret edeceğinden önem arz etmektedir.